FarmHub.pl
Portal rolniczy

Kalkulator dawki azotu pod pszenicę ozimą

Specjalistyczny kalkulator dawki azotu pod pszenicę ozimą z podziałem na 3 typowe dawki sezonowe i przelicznikiem na mocznik, saletrzak i RSM. Uwzględnia zasobność gleby w Nmin i bonus po przedplonach motylkowych.

Twoja pszenica

Pobieranie: ~27 kg N na 1 tonę plonu (ziarno + słoma)

Wzór: Dawka = Pobranie - Nmin - efekt przedplonu × korekta

Przy plonach >7 t/ha rozważ test Nmin gleby przed wysokim startem oraz korektę dawek po analizie rośliny.

Zalecana dawka azotu

Pobranie całkowite N

189 kg/ha

7 t × 27 kg N

Zalecana dawka nawozowa

129 kg N/ha

Schemat 3 dawek (typowy)

I dawka — ruszenie wegetacji (40%)52 kg N/ha
II dawka — strzelanie w źdźbło (35%)45 kg N/ha
III dawka — kłoszenie / jakość (25%)32 kg N/ha

Przelicz na nawóz (kg/ha)

Mocznik 46% N280 kg/ha
Saletrzak 27% N478 kg/ha
RSM 32% N403 kg/ha

Łącznie czystego N na 50 ha

6,45 t N

Co warto wiedzieć

Dawka azotu to najważniejszy parametr nawożenia pszenicy ozimej. Niedobór azotu = niski plon i słaba jakość ziarna (białko < 11% to ziarno paszowe, nie konsumpcyjne). Nadmiar = wyleganie, choroby grzybowe, straty środowiskowe i ryzyko nadwyżki w przepisach o azotanach.

Pobranie azotu przez pszenicę ozimą to ~27 kg N na 1 tonę plonu (ziarno + słoma). Dla plonu 7 t/ha pobranie to 189 kg N/ha. Ale to nie jest dawka nawozowa — od pobrania trzeba odjąć azot mineralny obecny w glebie (Nmin) i ewentualny efekt poprzednika.

Test Nmin gleby to badanie ilości N mineralnego (NO₃ + NH₄) w warstwie 0-90 cm gleby wczesną wiosną. Wyniki: niska zasobność (<40 kg/ha), średnia (40-80 kg/ha), wysoka (>80 kg/ha). Im wyższy Nmin, tym mniejsza dawka nawozowa.

Schemat 3 dawek to klasyczny system nawożenia pszenicy ozimej w Polsce: - I dawka (ruszanie wegetacji, BBCH 25-29): ~40% dawki całkowitej. Aplikacja gdy temperatura przekroczy 5°C i rusza wegetacja. Zwykle marzec. - II dawka (strzelanie w źdźbło, BBCH 30-32): ~35% dawki. Wpływa na obsadę kłosów i strukturę plonu. - III dawka (kłoszenie, BBCH 49-55): ~25% dawki. Kluczowa dla zawartości białka i gęstości ziarna.

Wybór nawozu: mocznik 46% N (najwyższa koncentracja, ale ryzyko strat amoniakalnych przy wysokiej temperaturze), saletrzak 27% N (uniwersalny, działa szybko i wolno), RSM 32% N (płynny, możliwy w aplikacji opryskiwaczem z dyszami strugowymi). Wybór zależy od dostępności, ceny, posiadanego sprzętu i terminu.

Jak korzystać z kalkulatora

  1. 1

    Wpisz planowany plon

    W tonach na hektar — to determinuje pobranie N.

  2. 2

    Wpisz areał

    Powierzchnia uprawy pszenicy w hektarach.

  3. 3

    Określ zasobność gleby w Nmin

    Niska (<40 kg/ha), Średnia (40-80), Wysoka (>80). Najlepiej z testu Nmin wczesną wiosną.

  4. 4

    Zaznacz przedplon motylkowy

    Jeśli pszenica idzie po grochu, bobiku lub łubinie — bonus +30 kg N/ha (azot z roślin strączkowych).

  5. 5

    Sprawdź dawkę i schemat

    Kalkulator pokaże całkowitą dawkę, podział na 3 terminy i przelicznik na mocznik, saletrzak, RSM.

Najczęściej zadawane pytania

Ile mocznika pod pszenicę 7 t/ha?

Dla plonu 7 t/ha przy średniej zasobności gleby dawka N wynosi ~130-150 kg N/ha = ~280-330 kg/ha mocznika 46%. Aplikacja w 3 dawkach: pierwsza ~120 kg/ha, druga ~100 kg/ha, trzecia ~80 kg/ha mocznika.

Czy mocznik czy saletrzak pod pszenicę?

Saletrzak działa pewniej w niskich temperaturach i przy małej wilgotności (mniej strat). Mocznik jest tańszy w przeliczeniu na czysty N, ale ma większe ryzyko strat amoniakalnych przy temperaturze >15°C. Klasyczne rozwiązanie: saletrzak na I dawkę, mocznik na II i III.

Po co dzielić dawkę N na 3 części?

Aby dostarczyć azot zgodnie z zapotrzebowaniem rośliny w czasie. I dawka — start wegetacji, II — kłoszenie i obsada, III — wypełnianie ziarna i białko. Pojedyncza wysoka dawka straci do 30% przez wymywanie i wyparowanie.

Co to jest Nmin?

Azot mineralny w glebie — suma azotu azotanowego (NO₃⁻) i amonowego (NH₄⁺) w warstwie 0-90 cm. Test Nmin wczesną wiosną pokazuje ile N gleba już zawiera, dzięki czemu można obniżyć dawkę nawozową o tę kwotę.

Czy przedplon motylkowy zmniejsza dawkę N?

Tak — rośliny strączkowe (groch, bobik, łubin) wiążą azot atmosferyczny i pozostawiają w glebie ~30-50 kg N/ha. Pod kolejną pszenicę można obniżyć dawkę nawozową o tę kwotę bez utraty plonu.

Czy dawka N zależy od odmiany?

Tak. Odmiany jakościowe (klasy E i A — chleb) wymagają wyższej dawki dla osiągnięcia białka >12,5%. Odmiany paszowe (klasa C) mogą mieć niższą dawkę. COBORU publikuje rekomendacje dawek per odmiana.

Powiązane kalkulatory