Kalkulator dawki azotu pod pszenicę ozimą
Specjalistyczny kalkulator dawki azotu pod pszenicę ozimą z podziałem na 3 typowe dawki sezonowe i przelicznikiem na mocznik, saletrzak i RSM. Uwzględnia zasobność gleby w Nmin i bonus po przedplonach motylkowych.
Twoja pszenica
Pobieranie: ~27 kg N na 1 tonę plonu (ziarno + słoma)
Wzór: Dawka = Pobranie - Nmin - efekt przedplonu × korekta
Przy plonach >7 t/ha rozważ test Nmin gleby przed wysokim startem oraz korektę dawek po analizie rośliny.
Zalecana dawka azotu
Pobranie całkowite N
189 kg/ha
7 t × 27 kg N
Zalecana dawka nawozowa
129 kg N/ha
Schemat 3 dawek (typowy)
Przelicz na nawóz (kg/ha)
Łącznie czystego N na 50 ha
6,45 t N
Co warto wiedzieć
Dawka azotu to najważniejszy parametr nawożenia pszenicy ozimej. Niedobór azotu = niski plon i słaba jakość ziarna (białko < 11% to ziarno paszowe, nie konsumpcyjne). Nadmiar = wyleganie, choroby grzybowe, straty środowiskowe i ryzyko nadwyżki w przepisach o azotanach.
Pobranie azotu przez pszenicę ozimą to ~27 kg N na 1 tonę plonu (ziarno + słoma). Dla plonu 7 t/ha pobranie to 189 kg N/ha. Ale to nie jest dawka nawozowa — od pobrania trzeba odjąć azot mineralny obecny w glebie (Nmin) i ewentualny efekt poprzednika.
Test Nmin gleby to badanie ilości N mineralnego (NO₃ + NH₄) w warstwie 0-90 cm gleby wczesną wiosną. Wyniki: niska zasobność (<40 kg/ha), średnia (40-80 kg/ha), wysoka (>80 kg/ha). Im wyższy Nmin, tym mniejsza dawka nawozowa.
Schemat 3 dawek to klasyczny system nawożenia pszenicy ozimej w Polsce: - I dawka (ruszanie wegetacji, BBCH 25-29): ~40% dawki całkowitej. Aplikacja gdy temperatura przekroczy 5°C i rusza wegetacja. Zwykle marzec. - II dawka (strzelanie w źdźbło, BBCH 30-32): ~35% dawki. Wpływa na obsadę kłosów i strukturę plonu. - III dawka (kłoszenie, BBCH 49-55): ~25% dawki. Kluczowa dla zawartości białka i gęstości ziarna.
Wybór nawozu: mocznik 46% N (najwyższa koncentracja, ale ryzyko strat amoniakalnych przy wysokiej temperaturze), saletrzak 27% N (uniwersalny, działa szybko i wolno), RSM 32% N (płynny, możliwy w aplikacji opryskiwaczem z dyszami strugowymi). Wybór zależy od dostępności, ceny, posiadanego sprzętu i terminu.
Jak korzystać z kalkulatora
- 1
Wpisz planowany plon
W tonach na hektar — to determinuje pobranie N.
- 2
Wpisz areał
Powierzchnia uprawy pszenicy w hektarach.
- 3
Określ zasobność gleby w Nmin
Niska (<40 kg/ha), Średnia (40-80), Wysoka (>80). Najlepiej z testu Nmin wczesną wiosną.
- 4
Zaznacz przedplon motylkowy
Jeśli pszenica idzie po grochu, bobiku lub łubinie — bonus +30 kg N/ha (azot z roślin strączkowych).
- 5
Sprawdź dawkę i schemat
Kalkulator pokaże całkowitą dawkę, podział na 3 terminy i przelicznik na mocznik, saletrzak, RSM.
Najczęściej zadawane pytania
Ile mocznika pod pszenicę 7 t/ha?
Dla plonu 7 t/ha przy średniej zasobności gleby dawka N wynosi ~130-150 kg N/ha = ~280-330 kg/ha mocznika 46%. Aplikacja w 3 dawkach: pierwsza ~120 kg/ha, druga ~100 kg/ha, trzecia ~80 kg/ha mocznika.
Czy mocznik czy saletrzak pod pszenicę?
Saletrzak działa pewniej w niskich temperaturach i przy małej wilgotności (mniej strat). Mocznik jest tańszy w przeliczeniu na czysty N, ale ma większe ryzyko strat amoniakalnych przy temperaturze >15°C. Klasyczne rozwiązanie: saletrzak na I dawkę, mocznik na II i III.
Po co dzielić dawkę N na 3 części?
Aby dostarczyć azot zgodnie z zapotrzebowaniem rośliny w czasie. I dawka — start wegetacji, II — kłoszenie i obsada, III — wypełnianie ziarna i białko. Pojedyncza wysoka dawka straci do 30% przez wymywanie i wyparowanie.
Co to jest Nmin?
Azot mineralny w glebie — suma azotu azotanowego (NO₃⁻) i amonowego (NH₄⁺) w warstwie 0-90 cm. Test Nmin wczesną wiosną pokazuje ile N gleba już zawiera, dzięki czemu można obniżyć dawkę nawozową o tę kwotę.
Czy przedplon motylkowy zmniejsza dawkę N?
Tak — rośliny strączkowe (groch, bobik, łubin) wiążą azot atmosferyczny i pozostawiają w glebie ~30-50 kg N/ha. Pod kolejną pszenicę można obniżyć dawkę nawozową o tę kwotę bez utraty plonu.
Czy dawka N zależy od odmiany?
Tak. Odmiany jakościowe (klasy E i A — chleb) wymagają wyższej dawki dla osiągnięcia białka >12,5%. Odmiany paszowe (klasa C) mogą mieć niższą dawkę. COBORU publikuje rekomendacje dawek per odmiana.
Powiązane kalkulatory
Kalkulator
Kalkulator dawki nawozów NPK
Oblicz optymalną dawkę azotu, fosforu i potasu dla swojej uprawy. Kalkulator uwzględnia gatunek rośliny, planowany plon i zasobność gleby — pokazuje dawkę w czystym składniku oraz przelicznik na konkretne nawozy mineralne.
OtwórzKalkulator
Kalkulator wysiewu nasion (norma siewu)
Oblicz dokładną normę wysiewu w kilogramach na hektar dla zbóż, rzepaku i kukurydzy. Kalkulator uwzględnia masę tysiąca ziaren (MTZ), planowaną obsadę roślin i zdolność kiełkowania nasion.
OtwórzKalkulator
Kalkulator opłacalności uprawy
Sprawdź czy Twoja uprawa się opłaca. Wpisz areał, oczekiwany plon, cenę skupu i koszty zmienne — kalkulator wyliczy przychód, łączne koszty, zysk netto na hektar i rentowność.
Otwórz