Cztery lata po starcie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023–2027 rząd opublikował pierwsze całościowe rozliczenie programu. Do 10 maja 2026 r. beneficjenci odebrali łącznie 53,2 mld zł, a zakontraktowano już ponad połowę dostępnej puli środków.

Z samych płatności bezpośrednich w ramach I filaru WPR wypłynęło 44,9 mld zł przy 11 milionach złożonych wniosków, co oznacza realizację blisko 60% tej części budżetu. Filar II, czyli rozwój obszarów wiejskich, idzie wolniej: zakontraktowano niespełna 40% dostępnych środków, a wypłacono 8,2 mld zł z puli przekraczającej 19 mld zł złożonych wniosków. Minister Stefan Krajewski podkreślił, że program obejmuje około 80 interwencji i odpowiada jednocześnie na wyzwania klimatyczne, gospodarcze oraz kwestie bezpieczeństwa żywnościowego.

Interwencje sektorowe, czyli ta część programu, która trafia do producentów owoców, warzyw czy pszczelarzy, mają na razie skromniejszą skalę. Złożono 15,5 tys. wniosków na łączną kwotę 355,6 mln zł, podpisano 11,7 tys. umów na 215 mln zł, a do beneficjentów dotarło 116,1 mln zł. To relatywnie niewielka część całego budżetu, ale dla poszczególnych sektorów bywa decydująca.

Dla rolników z trudniejszych lokalizacji szczególnie liczy się wsparcie ONW. Corocznie korzysta z niego ponad 700 tys. gospodarstw, które bez tej dopłaty często balansowałyby na granicy opłacalności, zwłaszcza w rejonach podgórskich i na słabszych glebach Podlasia czy Mazur. Scalenia gruntów objęły dotychczas 41,4 tys. ha, co w polskich warunkach rozdrobnionej struktury agrarnej ma realne przełożenie na koszty mechanizacji i logistykę prac polowych.

Młodzi rolnicy i małe gospodarstwa w liczbach

Program wyraźnie adresuje dwa segmenty, które od lat wypadają najgorzej przy dostępie do kapitału: młodych rolników i małe gospodarstwa. Ponad 5 tys. młodych rolników odebrało płatności w ramach 8,2 tys. zawartych umów. Równolegle podpisano 8,2 tys. umów na rozwój małych gospodarstw, a środki trafiły już do 5,9 tys. beneficjentów. Przeszkolono też 32 tys. osób w ramach doskonalenia zawodowego, choć tu trudno ocenić efekty bez danych o tym, jak szkolenia przełożyły się na konkretne decyzje produkcyjne.

Nabory otwarte i planowane do końca roku

Kampania płatności bezpośrednich trwa do 1 czerwca 2026 r. (nabór ruszył 15 marca), a szkolenia profilowane dla rolników można zgłaszać jeszcze do 22 maja 2026 r. W czerwcu i lipcu otworzą się trzy kolejne okna: zalesianie i zadrzewianie (1 czerwca do 31 lipca), czwarty nabór dla młodych rolników (1 czerwca do 30 lipca) oraz inwestycje w sektorze owoców i warzyw (18 czerwca do 27 lipca).

W drugiej połowie roku ARiMR planuje uruchomić nabory dotyczące odnawialnych źródeł energii, przeciwdziałania skutkom ASF, dobrostanu bydła i świń, dopłat do ubezpieczeń zwierząt, systemów jakości żywności, grup producenckich oraz sektora pszczelarskiego. Harmonogram wszystkich naborów dostępny jest na stronie ARiMR. Przy tak gęstym kalendarzu na drugą połowę roku pytanie, czy administracja zdąży z obsługą wniosków bez opóźnień, pozostaje otwarte, szczególnie po doświadczeniach z poprzednich lat, gdy kolejki w biurach powiatowych potrafiły się ciągnąć tygodniami.