Krok 1: Sprawdź, co faktycznie masz w gospodarstwie
Nie zaczynaj od stawek. Najpierw rozpisz działki i produkcję. Ekoschemat, którego nie da się wykonać na konkretnej działce, nie jest dodatkowym dochodem, tylko ryzykiem korekty płatności.
- Grunty orne: sprawdź międzyplony, uproszczone systemy uprawy, wymieszanie słomy, plan nawożenia i materiał siewny.
- TUZ: sprawdź ekstensywne użytkowanie TUZ, retencjonowanie wody i praktyki powiązane ze zwierzętami.
- Produkcja certyfikowana: sprawdź Integrowaną Produkcję Roślin i Biologiczną uprawę.
- Hodowla: sprawdź dobrostan zwierząt oraz obsadę wymaganą przy wybranych praktykach.
Krok 2: Odrzuć praktyki, których nie udokumentujesz
ARiMR może sprawdzać realizację ekoschematów dokumentacyjnie, terenowo i satelitarnie. Dlatego wybieraj tylko działania, do których masz albo możesz szybko przygotować dowody.
Przykład: plan nawożenia wymaga dokumentu i przestrzegania zaleceń. Materiał siewny wymaga dokumentów zakupu lub wydania z magazynu. Biologiczna uprawa wymaga rejestru zabiegów i dokumentu potwierdzającego zastosowanie właściwego produktu. Dobrostan zwierząt wymaga spełnienia warunków dla konkretnej grupy zwierząt, a nie tylko zaznaczenia wariantu we wniosku.
Krok 3: Policz praktyki z rolnictwa węglowego
Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi działa w systemie punktowym. ARiMR podaje, że 1 punkt odpowiada około 22,47 EUR, czyli około 100 zł przy przeliczniku 4,45 zł za euro. To wartość orientacyjna, bo ostateczne stawki zależą od rozliczenia kampanii.
- Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt: 5 pkt/ha.
- Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe: 5 pkt/ha.
- Plan nawożenia, wariant podstawowy: 1 pkt/ha.
- Plan nawożenia z wapnowaniem: 3 pkt/ha.
- Zróżnicowana struktura upraw: 3 pkt/ha.
- Wymieszanie obornika w ciągu 12 godzin: 2 pkt/ha.
- Płynne nawozy naturalne bez rozbryzgu: 3 pkt/ha.
- Uproszczone systemy uprawy: 4 pkt/ha.
- Wymieszanie słomy z glebą: 2 pkt/ha.
Krok 4: Sprawdź ekoschematy poza rolnictwem węglowym
Część ekoschematów ma osobne warunki i osobne stawki. Najważniejsze pozycje w kampanii 2026:
- Obszary z roślinami miododajnymi: płatność do powierzchni z określonymi roślinami i ograniczeniem produkcji do 31 sierpnia.
- Integrowana Produkcja Roślin: wymaga certyfikacji i dokumentacji dla wybranej grupy upraw.
- Biologiczna uprawa: obejmuje wariant z mikrobiologicznymi środkami ochrony roślin oraz wariant z nawozowymi produktami mikrobiologicznymi.
- Retencjonowanie wody na TUZ: wymaga zalania lub podtopienia przez co najmniej 12 kolejnych dni w okresie od 1 maja do 30 września.
- Grunty wyłączone z produkcji: dotyczy gruntów ornych wyłączonych z produkcji do określonego limitu.
- Materiał siewny elitarny lub kwalifikowany: wymaga zastosowania kwalifikowanego materiału i spełnienia warunku 25% gruntów ornych.
- Dobrostan zwierząt: dla świń i bydła działa punktowo, dla części gatunków wariantowo.
Krok 5: Sprawdź łączenie na jednej działce
Na tej samej powierzchni w tym samym roku można otrzymać płatność w ramach nie więcej niż dwóch ekoschematów, praktyk lub wariantów. To nie znaczy, że każde dwie praktyki można połączyć.
Przed wysłaniem wniosku sprawdź tabelę łączeń. Przykładowo uproszczone systemy uprawy nie łączą się z wymieszaniem słomy z glebą. Obszary z roślinami miododajnymi nie łączą się między innymi z Integrowaną Produkcją Roślin, Biologiczną ochroną upraw i Gruntami wyłączonymi z produkcji na tej samej powierzchni.
Krok 6: Przygotuj dokumenty przed wysłaniem wniosku
Zrób prostą checklistę dla każdej praktyki i działki. Dla większości gospodarstw wystarczy tabela: działka, uprawa, wybrany ekoschemat, dowód wykonania, termin wykonania, miejsce przechowywania dokumentu.
- Faktury i dokumenty wydania z magazynu trzymaj w jednym folderze.
- Rejestry zabiegów prowadź na bieżąco, nie po sezonie.
- Zdjęcia geotagowane rób w dniu wykonania praktyki.
- Plan nawożenia i wyniki badań gleby trzymaj razem z dokumentacją działki.
- Przy dobrostanie zapisz, który wariant dotyczy której grupy zwierząt.
Krok 7: Wpisz ekoschematy w eWniosekPlus
W eWniosekPlus wybierasz ekoschematy w tym samym wniosku co dopłaty bezpośrednie. Przed wysłaniem sprawdź podsumowanie działka po działce. Najczęstszy błąd to zaznaczenie praktyki na powierzchni, na której potem nie da się jej wykonać albo połączyć z drugą praktyką.
Po wysłaniu zachowaj potwierdzenie. Jeśli zauważysz błąd, sprawdź aktualny termin zmian do wniosku. W kampanii 2026 zmiany bez sankcji są powiązane z terminem podstawowym, a po nim mogą obniżać płatność w zakresie objętym zmianą.
