Kalkulator obornika i gnojowicy — limit 170 kg N/ha
Zobacz ile azotu (N) aplikujesz z nawozów naturalnych i czy mieścisz się w limicie 170 kg N/ha z Dyrektywy Azotanowej (91/676/EEC). Obornik bydlęcy, świński, drobiowy, gnojowica, gnojówka — pełny bilans.
Nawozy naturalne (ilości roczne)
⚠ Po 6 mies. magazynowania straty 20-30% N
Limit 170 kg N/ha/rok z Dyrektywy Azotanowej (91/676/EEC) obowiązuje na terenie całej Polski (cały obszar OSN od 2021).
Okresy zakazu aplikacji (dla OSN): na grunty orne od 1.XI do 28.II, na TUZ od 1.XI do 28.II (obornik: tylko 15.X-15.III na grunty orne).
Współczynniki N z IUNG-PIB Puławy (Zalecenia nawozowe 2023-2027). Rzeczywista zawartość N zależy od diety zwierząt i sposobu magazynowania.
Bilans N i zgodność z dyrektywą
Azot łącznie
2500 kg N
ze wszystkich nawozów
Limit dla powierzchni
8500 kg N
50 ha × 170 kg/ha
Dawka na 1 ha
50 kg N/ha
29% limitu
Rezerwa
6000 kg N
wolne do wywozu
✓ W ramach limitu 170 kg N/ha
50 kg N/ha
Zapas 120 kg N/ha do limitu. Można jeszcze ewentualnie dodać nawożenie mineralne, ale NAWOZY MINERALNE NIE WLICZAJĄ SIĘ w limit 170 (osobny bilans azotowy uprawy).
Co jeszcze należy udokumentować:
- Plan nawożenia azotem (art. 105 ust. 5 Prawa wodnego) — gospodarstwa >10 ha UR lub >50 DJP
- Ewidencja zabiegów nawozowych (data, uprawa, nawóz, dawka, azot)
- Umowa o eksport obornika jeśli przekraczasz limit
- Analiza gleby co 4 lata (minimum: pH, Nmin wiosenny)
Co warto wiedzieć
Dyrektywa Azotanowa (91/676/EEC) — wprowadzona w 1991 r. dyrektywa Rady Europejskiej — ogranicza ilość azotu (N) aplikowanego z nawozów naturalnych do 170 kg N/ha/rok. Od 2021 roku cała Polska jest uznana za Obszar Szczególnie Narażony (OSN), więc limit obowiązuje na każdym gospodarstwie na terenie kraju.
Uwaga! Limit dotyczy wyłącznie nawozów naturalnych (obornik, gnojowica, gnojówka, pomiot ptasi). Nawozy mineralne (mocznik, saletra, polifoski) mają osobny bilans azotowy uprawy i nie wliczają się w 170 kg N/ha.
Zawartość azotu w nawozach naturalnych (wg IUNG-PIB Puławy, "Zalecenia nawozowe 2023-2027"): - Obornik bydlęcy świeży: 5,0 kg N / tona - Obornik świński: 7,5 kg N / tona - Obornik drobiowy (głęboka ściółka): 22 kg N / tona - Gnojowica bydlęca: 3,5 kg N / m³ - Gnojowica świńska: 4,5 kg N / m³ - Gnojówka bydlęca: 2,5 kg N / m³ - Gnojówka świńska: 3,0 kg N / m³ - Pomiot drobiowy suchy: 30 kg N / tona - Pomiot drobiowy mokry: 12 kg N / tona
Typowa kalkulacja: gospodarstwo 50 ha UR, 40 krów dorosłych.
- Produkcja obornika: 40 krów × 12 t obornika/rok = 480 t - Azot z obornika: 480 × 5 = 2 400 kg N - Limit: 50 × 170 = 8 500 kg N - Zapas: 6 100 kg N — gospodarstwo mieści się w limicie z dużym zapasem
Typowa kalkulacja przekroczenia: ferma trzody 500 tuczników i 10 ha UR.
- Produkcja obornika: 500 × 1 t/rok (tuczniki), gnojowicy 500 × 2 m³/rok = 1000 m³ gnojowicy - Azot z gnojowicy świńskiej: 1000 × 4,5 = 4 500 kg N - Limit: 10 × 170 = 1 700 kg N - Przekroczenie: +2 800 kg N — ferma musi mieć umowę o eksport gnojowicy do sąsiadów z nadwyżką powierzchni, pod rygorem wstrzymania dopłat i kar.
Okresy zakazu aplikacji (Program Działań 2023-2027 dla OSN): - Na grunty orne: 1.XI - 28.II (dla nawozów płynnych), obornik stały 15.X-15.III - Na TUZ: 1.XI - 28.II - W okresie zakazu nawozy muszą być magazynowane w szczelnych płytach obornikowych / zbiornikach zamkniętych
Obowiązki dokumentacyjne: 1. Plan nawożenia azotem (gospodarstwa >10 ha UR lub >50 DJP) 2. Ewidencja zabiegów nawozowych (data, uprawa, nawóz, dawka, N) 3. Umowa o eksport obornika (jeśli > 170 kg N/ha) 4. Analiza Nmin gleby co 4 lata minimum
Jak korzystać z kalkulatora
- 1
Wpisz roczne ilości nawozów naturalnych
Obornik w tonach, gnojowica i gnojówka w m³. Licz produkcję roczną (nie jednorazową aplikację).
- 2
Podaj powierzchnię aplikacji
Powierzchnia UR (grunty orne + TUZ), na którą będzie aplikowany nawóz.
- 3
Sprawdź bilans N
Kalkulator pokaże łączny azot, dawkę kg N/ha oraz czy mieścisz się w 170 kg N/ha.
- 4
Zobacz rezerwę lub nadwyżkę
Zielona strefa = zapas do aplikacji. Czerwona = musisz eksportować obornik.
- 5
Udokumentuj plan nawożenia
Przy obowiązku Planu Nawożenia Azotem (>10 ha UR) zachowaj wynik i faktury/umowy za magazynowanie i aplikację.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kg N jest w tonie obornika?
Obornik bydlęcy świeży ~5,0 kg N/t, obornik świński ~7,5 kg N/t, obornik drobiowy głęboka ściółka ~22 kg N/t. Pomiot drobiowy suchy (po susznie) ~30 kg N/t.
Ile obornika mogę wywieźć na 1 ha?
Zależy od źródła. Przy oborniku bydlęcym (5 kg N/t) limit 170 kg N/ha = 34 t obornika/ha/rok. Przy drobiowym głębokiej ściółce (22 kg N/t) tylko 7,7 t/ha/rok.
Czy nawozy mineralne wliczają się w 170 kg N?
Nie. Limit 170 kg N/ha dotyczy TYLKO nawozów naturalnych (obornik, gnojowica, pomiot). Nawozy mineralne (mocznik, saletra, RSM, polifoski) mają osobny bilans azotowy na bazie potrzeb pokarmowych uprawy i wyniku Nmin.
Co grozi za przekroczenie 170 kg N/ha?
Wstrzymanie dopłat bezpośrednich (kary unijne), mandat Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (500-10000 zł), konieczność przedstawienia umowy o eksport nadwyżki. W skrajnych przypadkach (świadome, długoterminowe przekraczanie) — postępowanie karne.
Kiedy nie wolno aplikować obornika?
Na gruntach ornych: od 1.XI do 28.II dla nawozów płynnych i od 15.X do 15.III dla obornika stałego. Na TUZ: od 1.XI do 28.II. Także: przed opadami >20 mm prognozowanymi w 24h i na gleby zmarznięte/pokryte śniegiem.
Czy gospodarstwa do 10 ha muszą prowadzić plan nawożenia?
Gospodarstwa <10 ha UR i <50 DJP są zwolnione z obowiązku Planu Nawożenia Azotem, ale NADAL obowiązuje je limit 170 kg N/ha i okresy zakazu aplikacji. Prowadzenie ewidencji jest zalecane na wypadek kontroli.
Powiązane kalkulatory
Kalkulator
Kalkulator DJP (Duża Jednostka Przeliczeniowa)
Policz Dużą Jednostkę Przeliczeniową (DJP) całego stada. Kalkulator uwzględnia wszystkie kategorie zwierząt, sprawdza limit 1,5 DJP/ha dla TUZ (ekoschematy) oraz limit 170 kg N/ha (dyrektywa azotanowa).
OtwórzKalkulator
Kalkulator dawki nawozów NPK
Oblicz optymalną dawkę azotu, fosforu i potasu dla swojej uprawy. Kalkulator uwzględnia gatunek rośliny, planowany plon i zasobność gleby — pokazuje dawkę w czystym składniku oraz przelicznik na konkretne nawozy mineralne.
OtwórzKalkulator
Kalkulator dawki azotu pod pszenicę ozimą
Specjalistyczny kalkulator dawki azotu pod pszenicę ozimą z podziałem na 3 typowe dawki sezonowe i przelicznikiem na mocznik, saletrzak i RSM. Uwzględnia zasobność gleby w Nmin i bonus po przedplonach motylkowych.
Otwórz