Przejdź do głównej treści
FarmHub.pl
Portal rolniczy

Kalkulator kosztu czystego składnika NPK

Mocznik 2500 zł/t czy saletra 2100 zł/t? Która oferta tańsza per kg azotu? Kalkulator przelicza cenę nawozu na koszt 1 kg czystego składnika i porównuje z nawozami referencyjnymi.

Mocznik 46%N

Koszt 1 kg N

5,43 zł

Wzór: koszt/kg_składnika = (cena/t ÷ 1000) ÷ (zawartość% ÷ 100)

Porównuj koszt czystego składnika, nie cenę worka. 2500 zł/t mocznika 46%N jest tańsze per kg N niż 2100 zł/t saletry 34%N, mimo że worek kosztuje więcej.

Ile potrzebujesz różnych nawozów na 100 kg N/ha?

NawózDawka (kg/ha)Koszt (zł/ha)przy cenach jak wpisany
Mocznik 46%NTEN NAWÓZ217 kg543
Saletra amonowa 34%N294 kg543
Saletrzak 27%N370 kg543
Siarczan amonu 21%N476 kg543
RSM 30%N333 kg543
DAP 18-46-0556 kg543
Polifoska 8-24-241250 kg543

Tabela pokazuje ile kg nawozu dostarczy 100 kg czystego N/ha. Koszt per hektar liczony przy założeniu tej samej ceny per kg składnika. W praktyce różne nawozy mają różne ceny rynkowe — wprowadź konkretne wartości dla pełnego porównania.

Co warto wiedzieć

Rolnicy porównują nawozy po cenie za tonę, co jest mylące. Nawóz NPK 8-24-24 za 2 800 zł/t i mocznik 46-0-0 za 2 500 zł/t — który jest "tańszy"? To pytanie bez odpowiedzi, bo obie dostarczają różne składniki w różnych proporcjach.

Prawidłowe podejście to koszt 1 kg czystego składnika: - Mocznik 46% N za 2 500 zł/t → 2500 / (1000 × 0,46) = 5,43 zł/kg N - Saletra amonowa 34% N za 2 100 zł/t → 2100 / (1000 × 0,34) = 6,18 zł/kg N - Siarczan amonu 21% N za 1 400 zł/t → 1400 / (1000 × 0,21) = 6,67 zł/kg N

Mocznik jest tańszy od saletry o 12% na kilogramie azotu, choć saletra jest tańsza za tonę. Różnica wynika z tego, że mocznik ma 46% N, a saletra tylko 34% — zapłacisz 1 kg azotu z mocznika płacąc mniej niż z saletry.

Aby dostarczyć 100 kg N/ha, potrzebujesz: - Mocznika 46%: 100 / 0,46 = 217 kg × 2,50 zł/kg = 543 zł/ha - Saletry 34%: 100 / 0,34 = 294 kg × 2,10 zł/kg = 618 zł/ha - Siarczanu amonu 21%: 100 / 0,21 = 476 kg × 1,40 zł/kg = 667 zł/ha

Mocznik oszczędza ~75 zł/ha vs saletra. Na 50 ha to 3 750 zł sezonowo.

Ale cena nie jest jedynym kryterium: - Mocznik traci do 20% N przez ulatnianie amoniaku przy temperaturach >15°C jeśli nie wymiesza się z glebą. Dlatego do pierwszych dawek (chłodna wiosna) OK, do letnich zabiegów ryzykowny. - Saletra amonowa działa natychmiast (NO₃ bezpośrednio dostępny), dobra na szybkie uzupełnienia braków. Ryzyko wymywania przy intensywnych opadach. - Siarczan amonu — wolny w działaniu, zakwasza glebę (dobry na gleby o pH >7, szkodliwy dla kwaśnych). Zawiera też 24% SO₃ (siarka), przydatny dla rzepaku i kapustnych.

Nawozy złożone NPK — porównujemy koszt każdego składnika osobno. Przykład: Polifoska 8-24-24 za 2 800 zł/t. Przyjmuje się wagi wartości: N 7 zł/kg, P 6 zł/kg, K 5 zł/kg = (0,08 × 7 + 0,24 × 6 + 0,24 × 5) × 1000 = 2 240 zł/t. Jeśli Polifoska kosztuje 2 800 zł/t, to "nadpłata" za złożoność to 560 zł/t = 20%. Zwykle warto jeśli dostarczasz wszystkie 3 składniki jednocześnie (oszczędność robocizny).

Jak korzystać z kalkulatora

  1. 1

    Wpisz cenę nawozu za tonę

    Aktualna cena z ZSRIR lub lokalnego sprzedawcy w zł/t. Może być netto lub brutto — kalkulator nie dodaje VAT.

  2. 2

    Podaj % N, P₂O₅ i K₂O

    Z karty technicznej nawozu. Np. mocznik 46-0-0, Polifoska 8-24-24, saletra 34-0-0.

  3. 3

    Porównaj z tabelą nawozów referencyjnych

    Kalkulator pokaże gdzie Twoja oferta stoi vs mocznik, saletra, siarczan amonu, DAP, TSP, polifoska, sól potasowa.

  4. 4

    Ustaw dawkę referencyjną na ha

    Np. 100 kg N/ha. Kalkulator policzy ile nawozu potrzeba i ile to kosztuje per hektar.

  5. 5

    Wybierz najtańszy dla danego składnika

    Kalkulator podświetli ofertę z najniższym kosztem 1 kg danego składnika.

Najczęściej zadawane pytania

Co jest tańsze — mocznik czy saletra?

Liczone na kg azotu — mocznik zwykle o 10-15% tańszy od saletry, mimo wyższej ceny za tonę. Powodem jest wyższa koncentracja N (46% vs 34%). Ale mocznik może tracić do 20% N przy letnich temperaturach bez przykrycia glebą.

Jak policzyć koszt 1 kg N z nawozu?

Wzór: koszt/kg N = cena_nawozu_za_tonę / (1000 × %N/100). Przykład: mocznik 46% za 2500 zł/t = 2500 / (1000 × 0,46) = 5,43 zł/kg N.

Czy nawóz złożony NPK się opłaca?

Zwykle 15-25% droższy niż kupowanie składników osobno, ale oszczędza robociznę (jedna dawka zamiast trzech). Opłacalny jeśli dostarczasz N+P+K jednocześnie (np. przedsiewnie pod buraki). Niekorzystny jeśli potrzebujesz tylko azotu lub tylko potasu.

Co to jest P₂O₅ i K₂O?

Formy tlenkowe fosforu i potasu używane w deklaracji nawozów. Czysty P to 43,6% P₂O₅ (P = 0,436 × P₂O₅). Czysty K to 83% K₂O (K = 0,83 × K₂O). Dla rolnika ważne, że producenci deklarują wartości tlenkowe — i tak jest w kalkulatorach.

Kiedy siarczan amonu zamiast mocznika?

Gdy gleba jest zasadowa (pH >7) i potrzebuje zakwaszenia — siarczan obniża pH. Także gdy uprawa wymaga siarki (rzepak 30-50 kg S/ha, kapustne). Unikaj na glebach kwaśnych (pH <6).

Powiązane kalkulatory