Kalkulator pojemności silosu zbożowego

Rolnicy i zarządzający magazynami często muszą odpowiadać na pytanie: ile ton X zmieści się w tym silosie? Prosta geometria + tabela gęstości nasypowych daje odpowiedź z dokładnością 2-3%.

Wzory geometryczne: - Silos cylindryczny: V = π × r² × h, gdzie r = promień wewnętrzny, h = wysokość użytkowa - Hala / komora prostopadłościenna: V = długość × szerokość × wysokość

Gęstości nasypowe (wg PN-EN ISO 7971-3, dane KOWR/IUNG dla zboża suchego 14%): - Pszenica ozima: 760-800 kg/m³, typowo 770 - Kukurydza: 720-760 kg/m³, typowo 740 - Jęczmień: 630-700 kg/m³ (browarny 670, paszowy 680) - Żyto: 700-750 kg/m³ - Owies zwykły: 450-550 kg/m³ (bardzo niska) - Owies nagoziarnisty: 650 kg/m³ - Rzepak: 650-700 kg/m³

Współczynnik wypełnienia typowo 90-95%. Luzy konstrukcyjne + stożek zasypowy (stożek pozostaje pusty gdy silos napełniony). Silosy z rozładunkiem grawitacyjnym (stożki dolne) mają 88-92%.

Typowa kalkulacja: cylindryczny silos Araj Ø 4,5 m × H 8 m.

- Objętość brutto: π × 2,25² × 8 = 127,2 m³ - Objętość użytkowa (92%): 117,0 m³ - Pszenica: 117 × 770 = 90,1 t - Kukurydza: 117 × 740 = 86,6 t - Owies: 117 × 500 = 58,5 t (!)

Widać dlaczego owies wymaga dużo większych silosów na tę samą tonaż. Przy projektowaniu magazynu zboża pod konkretną uprawę pamiętaj o tym: 1000 t pszenicy zmieści się w 1300 m³, ale 1000 t owsa potrzebuje już 2000 m³.

Hala plaska (bez silosów) — typowa w Polsce dla dużych magazynów: - Wymiary 24 × 12 × 5 m wysokości zasypu - V = 1 440 m³ - Pszenica: 1 440 × 0,92 × 770 = 1 020 t

Wilgotność wpływa na gęstość: kukurydza 20% wilg. ma +5-8% gęstości nad suchą 14%. Jeśli magazynujesz wilgotną kukurydzę przed suszeniem — licz 800 kg/m³ zamiast 740. Po suszeniu objętość spadnie (ziarno się kurczy) o 2-4%.