18 marca 2026 roku weszła w życie ustawa zmieniająca przepisy o zdrowiu zwierząt. Zmiany dotyczą hodowców świń, bydła, owiec, kóz, koniowatych oraz pszczelarzy. Dla każdej z tych grup coś się zmienia — i to konkretnie.

Świnie bez papierowego świadectwa zdrowia przy każdym przewozie

Ustawa tworzy ramy prawne dla nowego systemu przemieszczania świń. Docelowo hodowcy będą mogli przewozić zwierzęta bez konieczności wyrabiania papierowego świadectwa zdrowia przy każdym transporcie. System alternatywny przygotowuje ARiMR — kiedy dokładnie ruszy, nie zostało jeszcze ogłoszone, ale legislacyjna podstawa jest już gotowa.

To zmiana, na którą czekało wielu hodowców trzody. Każdy, kto choć raz gonił za podpisem lekarza weterynarii w piątek po południu przed poniedziałkowym wywozem, wie ile czasu i nerwów kosztuje obecna procedura.

Dokumenty papierowe do ARiMR przyjmowane do końca 2026 roku

Do 31 grudnia 2026 roku hodowcy bydła, owiec, kóz i świń oraz właściciele koni mogą nadal składać zgłoszenia i wnioski do bazy danych ARiMR w formie papierowej. To o rok dłużej niż zakładały poprzednie przepisy.

Chodzi o przejście na system IRZ Plus i elektroniczne formularze. Rok ekstra to czas na naukę obsługi aplikacji — szczególnie istotny dla starszych rolników i tych, którzy w gminie mają słaby internet lub żadnego wsparcia technicznego w pobliżu.

Po 31 grudnia 2026 papier przestaje być akceptowaną formą. Kto nie opanuje systemu elektronicznego do tego czasu, może mieć problem ze zgłaszaniem przemieszczeń i zmian w stadzie.

Odszkodowania za wybite stado liczone inaczej — koniec systemu zero-jedynkowego

Dotychczas odszkodowanie za zwierzęta zabite z nakazu powiatowego lekarza weterynarii działało na zasadzie zero-jedynkowej. Nowe przepisy zastępują ten model systemem procentowym, który ma pozwolić na bardziej elastyczne szacowanie strat.

Szczegóły procentowych progów nie zostały jeszcze publicznie ogłoszone w pełnym brzmieniu rozporządzeń wykonawczych, ale kierunek jest jasny — odejście od sztywnego schematu, który w praktyce często prowadził do sytuacji, gdzie hodowca dostawał albo wszystko, albo nic, bez względu na okoliczności konkretnego przypadku.

To zmiana istotna szczególnie dla gospodarstw dotkniętych ASF i innymi chorobami zakaźnymi, gdzie powiatowy lekarz weterynarii wydaje nakazy uboju z konieczności.

Pszczelarze z mniejszą biurokracją przy dopłatach

Ustawa obejmuje również sektor pszczelarski. Zmniejszono obciążenia administracyjne dla pszczelarzy korzystających z interwencji w ramach Planu Strategicznego dla WPR 2023–2027. Zmiany dotyczą też krajowych dopłat do przezimowanych rodzin pszczelich.

Konkretnie — uprościć ma się sam dostęp do tych płatności. Pszczelarz nie będzie musiał przechodzić przez tyle samo formalności co dotychczas, żeby otrzymać należne wsparcie finansowe.

Jak duże jest to uproszczenie w praktyce, pokaże dopiero pierwsze rozliczenie po wejściu przepisów w życie. Wielu pszczelarzy, zwłaszcza tych prowadzących mniejsze pasieki, rezygnowało ze składania wniosków właśnie ze względu na skomplikowane procedury — czy nowe przepisy to zmienią?