Pisemne kontrakty i silniejsze organizacje producentów

Parlament Europejski i Rada osiągnęły porozumienie polityczne w sprawie zmian w rozporządzeniu o wspólnej organizacji rynków rolnych (CMO). Komisja Europejska porozumienie to popiera.

Zmiany wprowadzają obowiązek pisemnych umów między rolnikami a przetwórcami i innymi uczestnikami łańcucha dostaw. Pisemny kontrakt ma dawać rolnikowi przewidywalność i przejrzystość warunków współpracy — tego, czego wielu z nich dotychczas nie miało.

Przepisy wzmacniają też pozycję organizacji producentów. Uproszczone mają zostać zasady uznawania stowarzyszeń organizacji producentów (APO), co ma ułatwić rolnikom wspólne działanie na rynku.

Nowe zasady dla terminów „fair" i oznaczeń mięsa

Porozumienie wprowadza regulacje dotyczące dobrowolnych oznaczeń takich jak „fair", „uczciwy", „sprawiedliwy" i równoważnych wyrażeń, a także dla pojęcia „krótki łańcuch dostaw". Jak te terminy będą mogły być stosowane w praktyce — to dopiero zostanie doprecyzowane na poziomie krajowym.

Osobny wątek to ochrona nazw produktów mięsnych. Nazwy odnoszące się do gatunków zwierząt lub rodzajów cięć mięsa będą zastrzeżone wyłącznie dla produktów z prawdziwego mięsa. Produkty z hodowli komórkowych i tkankowych nie będą mogły korzystać z tych nazw. Burgery i kiełbasy na bazie roślin też nie wpadają w tę ochronę — zostały z niej wyłączone.

Porozumienie wprowadza też możliwość dodatkowego wsparcia finansowego z budżetu UE dla państw członkowskich na okresy poważnych zaburzeń rynkowych.

Co dalej i od czego zależy skuteczność zmian

Uzgodnione przepisy muszą teraz zostać formalnie zatwierdzone przez Parlament i Radę. Komisja liczy na szybkie potwierdzenie ze strony obu instytucji.

Projekt pochodzi z grudnia 2024 roku i jest zgodny z rekomendacjami Dialogu Strategicznego w sprawie Przyszłości Rolnictwa UE z września 2024 roku.

Skuteczność nowych przepisów zależy od tego, w jakim stopniu rolnicy i kupujący zdecydują się korzystać z rozwiązań dobrowolnych, a także od tego, jakie opcje i wyłączenia wybiorą poszczególne państwa członkowskie.