Kalkulator kiszonki z kukurydzy

Plan kiszonki z kukurydzy: plon świeżej masy, SM, skrobia, straty w silosie, objętość potrzebna, bilans z zapotrzebowaniem stada mlecznego. Parametry IZ Balice.

Kiszonka z kukurydzy

Powierzchnia (ha)

Plon świeżej masy (t/ha)

Sucha masa (SM %)

Skrobia w SM (%)

Straty w silosie (%)

Gęstość ukiszonej (kg/m³)

Zapotrzebowanie stada:

Krów mlecznych

Kiszonki (kg SM/krowa/dzień)

Optymalny termin zbioru: faza dojrzałości mleczno-woskowej ziarna (zbiór przy 32-35% SM). Okno czasowe zwykle 10-15 dni.

Straty w silosie: horyzontalny z folią 5-10%, rękaw 8-12%, pryzma bez osłony 15-25%.

Typowe zapotrzebowanie: krowy mleczne (wydajność 30-40 L) — 10-14 kg SM/dzień z kiszonki kukurydzy. Krowy zasuszone — 5-6 kg SM/dzień. Młode bydło — proporcjonalnie do masy ciała.

Plon, jakość, wystarczalność

Plon kiszonki świeżej

840 t

42 t/ha × 20 ha

Sucha masa łącznie

277,2 t SM

13,9 t SM/ha

Skrobia łącznie

83,2 t

30% w SM

Sucha masa (33%):

Optymalna SM dla kiszonki

Skrobia w SM (30%):

Dobra — wysoka wartość energetyczna

Po stratach i wymaganiu stada:

Dostępna SM (po stratach)

249,5 t SM

straty 10%

Zapotrzebowanie roczne SM

219 t SM

50 krów × 12 kg × 365

✓ Kiszonki wystarczy

+30,5 t SM

Wystarczy na 416 dni skarmiania.

Objętość silosu potrzebna

1008 m³

przy gęstości 750 kg/m³ (przed stratami)

Co warto wiedzieć

Kiszonka z kukurydzy to podstawa dawki bydła mlecznego w Polsce — stanowi 40-60% suchej masy TMR dla wysokowydajnych krów. Parametry dobrej kiszonki (wg IZ Balice i IUNG):

Plon świeżej masy: - Słabe warunki (sucha, niskie N): 25-35 t/ha - Średnie: 35-45 t/ha - Dobre (nawadniane, nawożenie): 45-55 t/ha - Bardzo dobre: 55-70 t/ha

Zawartość suchej masy (SM) — kluczowy parametr jakości: - 32-36% SM: optymalna, dobra fermentacja - Poniżej 30%: ryzyko kwaśnej fermentacji, biegunka u bydła - Powyżej 38%: trudne zagęszczenie, ryzyko pleśni

Skrobia w SM — wartość energetyczna: - 30-35%: dobra jakość (nowoczesne odmiany ziarniste) - 25-30%: przeciętna - <25%: słaba (zbyt wczesny zbiór, niedobór słońca)

Straty w silosie (fermentacja + wyjmowanie): - Silos horyzontalny betonowy z folią: 5-10% - Silos rękaw (plastik): 8-12% - Pryzma niezabezpieczona: 15-25% (!)

Objętość silosu: gęstość ukiszonej kiszonki dobrze ubitej 700-800 kg/m³ (horyzontalny), 600-700 w rękawie.

Typowa kalkulacja dla 50 krów mlecznych (wydajność 30-35 L): - Zapotrzebowanie: 50 × 12 kg SM/dzień × 365 = 219 000 kg SM rocznie = 219 t SM - Przy 33% SM: 219 / 0,33 = 664 t świeżej masy - Uwzględniając 10% straty w silosie: potrzebujemy 664 / 0,9 = 738 t przed kiszeniem - Przy plonie 42 t/ha: areał = 738 / 42 = 17,6 ha kukurydzy kiszonkowej

Optymalny termin zbioru: faza dojrzałości mleczno-woskowej ziarna. Sprawdzić przez zgniecenie ziarna — mleczna ciecz. Okno czasowe zwykle 10-15 dni. Zbyt wcześnie = niska skrobia, zbyt późno = trudne zagęszczenie i pleśń.

Długość pocięcia (sieczka): - 8-12 mm: standard dla bydła - 15-25 mm: lepsze dla przeżuwania, ale gorsza fermentacja - <6 mm: kiszonka zbyt "cieplarna" — ryzyko kwaśnej fermentacji

Dodatki kiszonkowe: - Bakterie kwasu mlekowego (Lactobacillus plantarum) — 40-60 zł/t kiszonki, przyspieszają fermentację - Kwas propionowy (konserwanty) — hamują pleśń, ale droższe - Sól (1-2 kg/t) — tradycyjne, dobre dla TMR z kiszonki trawiastej mieszanej

Wartość energetyczna dobrej kiszonki: 6,0-6,5 MJ NEL/kg SM (dla zdrowej, 33% SM, 32% skrobi).

Jak korzystać z kalkulatora

1
Wpisz powierzchnię kukurydzy i plon
Areał w ha + plon świeżej masy kiszonej (t/ha). Z pomiaru prób lub z poprzedniego roku.
2
Ustaw SM i skrobię
Na podstawie analizy laboratoryjnej (Agro-Chem, IUNG, prywatne labs). Optymalna SM 33%, skrobia 30%+.
3
Wybierz straty w silosie
Silos horyzontalny z folią 5-10%, rękaw 8-12%, pryzma 15-25%.
4
Wpisz liczbę krów i zapotrzebowanie
Krowy mleczne: 10-14 kg SM/dzień z kiszonki (zależnie od wydajności). Krowy zasuszone: 5-6 kg SM.
5
Sprawdź bilans
Kalkulator pokaże czy kiszonki wystarczy, na ile dni i o ile ha więcej/mniej potrzeba.

Najczęściej zadawane pytania

Jaki plon kiszonki z hektara?

Średnio 35-50 t świeżej masy / ha. Dobre plony 50-65 t/ha przy nawadnianiu i nawożeniu. Przy 33% SM to 12-17 t SM / ha.

Jaka powinna być SM kiszonki?

Optymalnie 32-36%. Za niska (<30%): kwaśna fermentacja, biegunka u bydła. Za wysoka (>38%): trudne zagęszczenie, ryzyko pleśni. Zbiór w fazie dojrzałości mleczno-woskowej ziarna.

Ile kiszonki kukurydzy dziennie dla krowy?

Krowy mleczne (wydajność 30-40 L): 10-14 kg SM kiszonki dziennie (30-40 kg świeżej masy). Krowy zasuszone: 5-6 kg SM. Młode bydło: proporcjonalnie do masy ciała.

Ile ha kukurydzy dla 50 krów?

Zapotrzebowanie roczne: 50 × 12 kg SM × 365 = 219 t SM. Przy plonie 45 t/ha świeżej × 33% SM = 14,85 t SM/ha. 219 / 14,85 ≈ 15 ha. Doliczyć 10-15% na straty = ~17 ha.

Kiedy zbierać kukurydzę na kiszonkę?

Faza dojrzałości mleczno-woskowej ziarna — ziarno daje mleczną ciecz po zgniceniu. SM całej rośliny 32-36%. W Polsce zwykle IX-X (różnie od regionu i odmiany). Okno optymalne 10-15 dni.

Powiązane kalkulatory

Kalkulator

Kalkulator plonu słomy zbóż

Wpisz plon ziarna i gatunek zboża — kalkulator policzy plon słomy przez Harvest Index (HI). Pszenica ozima HI 0,47 (słomy 1,22× ziarno), jęczmień 0,50 (słomy = ziarno).

Otwórz

Kalkulator

Kalkulator pojemności silosu zbożowego

Zamień wymiary silosu lub hali na pojemność w tonach konkretnego gatunku zboża. Gęstości nasypowe z normy PN-EN ISO 7971-3: pszenica 770 kg/m³, kukurydza 740, jęczmień 670, rzepak 680.

Otwórz

Kalkulator

Kalkulator ceny mleka za tłuszcz i białko

Oblicz faktyczną cenę mleka po korekcie za tłuszcz i białko. Kalkulator uwzględnia bazowe parametry ZSRIR (tłuszcz 3,40%, białko 3,20%) i stawki mleczarni za każdy 0,1% odchylenia.

Otwórz

Kalkulator

Kalkulator BCS (Body Condition Score) krów

Sprawdź czy krowa ma optymalną kondycję dla fazy laktacji. Skala BCS 1-5 (Edmondson et al. 1989) używana przez PFHBiPM: oceń wyrostki kręgosłupa, żebra, krzyż i nasadę ogona.

Otwórz