Dr Joanna Sajewicz-Krukowska z Działu Wirusologii i Chorób Wirusowych Zwierząt otrzymała 1 960 701,22 zł dofinansowania z programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Nauka dla Rozwoju Społeczeństwa".

Biomarkery zamiast czekania na wyniki laboratoryjne

Projekt nosi tytuł „Molekularne sygnatury odporności drobiu wobec chorób wirusowych, od identyfikacji biomarkerów do opracowania prototypu testu diagnostycznego". Jego celem jest opracowanie narzędzia, które pozwoli ocenić odporność kur na choroby wirusowe na podstawie molekularnych biomarkerów ekspresji genów, bez konieczności długiego oczekiwania na wyniki klasycznych badań laboratoryjnych.

Badania obejmą identyfikację sygnatur odporności z użyciem technologii RNA-Seq, analizę wirusów obecnych w stadach metodami RT-qPCR i metagenomiki, a następnie walidację wytypowanych biomarkerów. To trzyetapowa droga: najpierw rozpoznanie, potem weryfikacja, na końcu gotowe narzędzie dla praktyki hodowlanej.

Szybki test bezpośrednio na fermie

Efektem końcowym projektu ma być prototyp szybkiego testu diagnostycznego RT-LAMP wraz z aplikacją mobilną, która umożliwi odczyt wyników bezpośrednio w warunkach fermowych. Lekarz weterynarii lub hodowca nie będzie musiał czekać na wynik z laboratorium, bo odczyt nastąpi na miejscu, przy stadzie.

Rozwiązanie ma wspierać ocenę statusu immunologicznego stad, poprawę bioasekuracji i ograniczanie strat ekonomicznych związanych z chorobami wirusowymi drobiu. Projekt wpisuje się w koncepcję „One Health", łącząc diagnostykę weterynaryjną z bezpieczeństwem żywności i ochroną zdrowia publicznego.

Choroby wirusowe drobiu, takie jak choroba Newcastle czy zakaźne zapalenie torby Fabrycjusza, mogą przenosić się błyskawicznie między ptakami w stadzie, bo wirusy replikują się w komórkach nabłonka układu oddechowego i pokarmowego, zanim pojawią się pierwsze objawy kliniczne. Wczesna diagnostyka molekularna pozwala wykryć zakażenie w fazie przedobjawowej, gdy interwencja jest jeszcze skuteczna i ogranicza straty w całym stadzie.

Finansowanie pochodzi z programu MNiSW „Nauka dla Rozwoju Społeczeństwa", a projekt realizowany jest w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym, Państwowym Instytucie Badawczym.