Rolnicy poszkodowani przez upadłość firmy skupującej będą mogli ubiegać się o rekompensatę z Funduszu Ochrony Rolnictwa dwa razy w roku, a nie jak dotąd raz. Zmiany wynikają z nowelizacji ustawy, która weszła w życie 13 maja 2026 r.

Od tej daty obowiązują dwa okna naboru wniosków: pierwsze od 1 lutego do 31 marca, drugie od 1 lipca do 31 sierpnia. Wcześniej rolnicy mieli do dyspozycji jeden termin, co w praktyce oznaczało, że ci, którzy trafili na upadłość skupu w nieodpowiednim momencie roku, musieli czekać nawet kilkanaście miesięcy na możliwość złożenia dokumentów. Dodatkowy termin letni ma to zmienić.

O rekompensatę mogą ubiegać się producenci rolni oraz grupy producentów rolnych, którym firma skupująca nie zapłaciła za dostarczone produkty. Chodzi o podmioty prowadzące skup, przechowywanie, obróbkę lub przetwórstwo produktów rolnych, które stały się niewypłacalne. Przepisy precyzują, kiedy taki stan zachodzi: po ogłoszeniu upadłości, otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, oddaleniu przez sąd wniosku o upadłość z powodu braku środków na prowadzenie postępowania, a także po umorzeniu postępowania upadłościowego.

Rekompensata obejmuje należności z faktur VAT oraz faktur VAT RR w kwotach netto. Decyzję o przyznaniu wsparcia podejmuje dyrektor oddziału terenowego KOWR po weryfikacji wniosku i potwierdzeniu istnienia należności. Wypłaty dla wniosków złożonych w oknie lutowo-marcowym mają być realizowane do 30 czerwca, a dla tych złożonych w oknie lipcowo-sierpniowym do 30 listopada.

Limit dla grup producentów i koniec kary za brak deklaracji

Nowelizacja wprowadza jeden nowy warunek dotyczący grup producentów. Łączna wartość rekompensat dla jednej grupy nie może przekroczyć 300 tys. euro w ciągu trzech lat. To ograniczenie wynika z unijnych reguł dotyczących pomocy de minimis w sektorze rolnym i dotyczy wyłącznie grup, nie indywidualnych producentów.

Przy okazji przepisy znoszą karę pieniężną za nieprzekazanie deklaracji o wysokości naliczonej wpłaty na Fundusz Ochrony Rolnictwa. Dotąd firmy skupujące, które spóźniły się z deklaracją, mogły być obciążone sankcją finansową. Po zmianach tego przepisu już nie ma.

Wysokość samej rekompensaty nie jest z góry określona kwotowo. Zależy od liczby złożonych wniosków w danym oknie naboru oraz od stanu środków w Funduszu. Wzory wniosków i szczegółowe zasady ubiegania się o wsparcie dostępne są na stronie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Podstawę prawną stanowi ustawa z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 632).