Minister Stefan Krajewski podpisał i wysłał wstępny wniosek do Komisji Europejskiej o wsparcie dla sadowników poszkodowanych przez wiosenne przymrozki. Poinformował o tym podczas spotkania z przedstawicielami Zarządu Głównego Związku Sadowników RP. W rozmowach uczestniczył też podsekretarz stanu Adam Nowak.

Przymrozki od -10°C uderzyły w cztery województwa

Między 27 a 30 kwietnia 2026 r. temperatura przy gruncie spadła w całym kraju nawet do -10°C. Zjawisko objęło województwa mazowieckie, łódzkie, lubelskie i świętokrzyskie, czyli regiony o największej koncentracji sadów. Ucierpiały jabłonie, wiśnie, czereśnie, maliny, truskawki i porzeczki.

W wielu gospodarstwach straty mają charakter trwały. Lokalnie mogą sięgać 90–100 proc. plonu. Prezes Związku Sadowników RP Mirosław Maliszewski określił sytuację jako największą klęskę od czterech dekad. „To, co komunikujemy jako sadownicy, to nie jest chęć jakiegoś wyolbrzymiania, tylko pokazanie tego, co jest dla nas trudne", powiedział Maliszewski.

Protokoły szkód, kredyty po 0,5% i refundacja do 60% kosztów ochrony

Sprawne sporządzenie protokołów z szacowania szkód jest warunkiem uruchomienia dodatkowego wsparcia ze środków krajowych. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie analizować przypadki przymrozków jako działanie siły wyższej, co może skutkować zwolnieniem z części zobowiązań lub wydłużeniem terminów. Minister Krajewski zapowiedział „okresy bezkarencyjne oraz elastyczne podejście do zobowiązań rolników".

Poszkodowani mogą już teraz korzystać z preferencyjnych kredytów na wznowienie produkcji: oprocentowanie wynosi 0,5% dla ubezpieczonych i 3,90% dla pozostałych. KRUS umożliwia odroczenie składek, rozłożenie ich na raty lub umorzenie. KOWR oferuje odroczenie płatności z tytułu dzierżawy lub sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz ulgi w czynszach.

Organizacje producentów mogą ubiegać się o refundację do 60% kosztów zakupu instalacji chroniących przed przymrozkami, takich jak nagrzewnice czy urządzenia do mieszania powietrza, w ramach Planu Strategicznego WPR.

Sieć stacji meteorologicznych i ubezpieczenia dochodów jako postulaty systemowe

Podsekretarz stanu Adam Nowak wskazał na konieczność rozwiązań długofalowych. Postuluje stworzenie gęstej sieci stacji meteorologicznych pod nadzorem IUNG w każdej gminie oraz uruchomienie prac nad systemem ubezpieczenia dochodów rolniczych. Trzeci postulat to zwiększenie dofinansowania inwestycji podnoszących bezpieczeństwo sadów w ramach drugiego filaru Wspólnej Polityki Rolnej.

Sadownicy zaproponowali też doraźne wsparcie finansowe naliczane od hektara upraw sadowniczych, wzorem rozwiązań stosowanych w poprzednich latach, co zdaniem branży pozwoliłoby utrzymać płynność finansową gospodarstw. Ministerstwo zadeklarowało dalszą współpracę ze Związkiem Sadowników RP przy doprecyzowaniu szczegółów pomocy.