Zakaz importu z Ukrainy pozostaje, tranzyt dozwolony
Od połowy kwietnia 2023 r. obowiązuje w Polsce zakaz przywozu pszenicy, kukurydzy, rzepaku, słonecznika, mąki pszennej, śrut i makuchów rzepakowych z Ukrainy. Dopuszczony jest wyłącznie tranzyt tych produktów przez terytorium kraju. Zakaz nie ma daty końcowej — pozostanie w mocy do czasu ustabilizowania sytuacji rynkowej i potwierdzenia braku zagrożeń dla opłacalności krajowej produkcji.
Minister rolnictwa w piśmie z 11 kwietnia 2026 r. zaznaczył jednocześnie, że w 2025 r. nastąpiło odejście od pełnej liberalizacji ceł na ukraińskie produkty, która obowiązywała od 2022 r. Dla towarów wrażliwych przywrócono kontyngenty taryfowe, w imporcie owoców i warzyw ponownie uruchomiono mechanizm cen wejścia. Efektem tych zmian był wyraźny spadek unijnego importu z Ukrainy, szczególnie w zakresie cukru i zbóż.
Polski zakaz importu z Ukrainy jest przy tym kwestionowany przez samą Ukrainę oraz Komisję Europejską, co minister wprost odnotował w odpowiedzi dla KRIR.
Mercosur i pestycydy — co Polska robi w Brukseli
MRiRW zgłosiło sprzeciw wobec umowy UE-Mercosur, wskazując na ryzyko napływu żywności produkowanej według standardów niższych niż unijne. Ministerstwo podtrzymuje stanowisko, że wszystkie towary wprowadzane na rynek UE powinny podlegać jednakowym wymogom produkcyjnym, niezależnie od kraju pochodzenia.
W odniesieniu do samej umowy z Mercosurem ministerstwo ostudza część obaw formułowanych przez KRIR. Kontyngenty na import mięsa drobiowego i wołowego z krajów Mercosuru będą początkowo ograniczone, a docelowe wielkości zostaną osiągnięte dopiero po 6 latach. W przypadku cukru liberalizacja ceł na brazylijski cukier trzcinowy do rafinacji realizowana jest w ramach już istniejącego kontyngentu WTO — do tego dochodzi jedynie dodatkowy kontyngent 10 tys. ton dla Paragwaju. Potencjalny negatywny wpływ na polski sektor mięsny resort ocenia głównie jako pośredni: przez ewentualne wypieranie polskich produktów z rynków Europy Zachodniej przez towar z Mercosuru.
Równolegle trwają prace nad rozporządzeniem Ministra Zdrowia dotyczącym czasowego zawieszenia importu i obrotu żywnością spoza UE zawierającą pozostałości środków ochrony roślin zakazanych w Unii. Projekt zarejestrowano pod numerem MZ 1877. Polska wystąpiła też do Komisji Europejskiej o zastosowanie środków nadzwyczajnych na podstawie art. 53 rozporządzenia 178/2002 oraz o obniżenie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości (NDP) dla substancji niedopuszczonych w UE.
fundusz unijny 6,3 mld EUR
W dyskusjach nad Wieloletnimi Ramami Finansowymi na lata 2028–2034 Komisja Europejska zapowiedziała utworzenie funduszu Unity Safety Net o wartości 6,3 mld EUR. Pieniądze miałyby trafiać na działania interwencyjne przy zakłóceniach rynkowych — na przykład jako skutek umów handlowych, wzrostu kosztów produkcji lub nagłej zmiany popytu.
Polska zgłasza na forum UE postulat wydzielenia osobnego funduszu dedykowanego rekompensatom dla rolników za straty wynikające z wejścia w życie umowy z Mercosurem i innych umów handlowych — na razie bez informacji o tym, czy postulat ten znalazł poparcie innych państw członkowskich.
