Zakaz importu z Ukrainy pozostaje, tranzyt dozwolony
Od połowy kwietnia 2023 r. obowiązuje w Polsce zakaz przywozu pszenicy, kukurydzy, rzepaku, słonecznika, mąki pszennej, śrut i makuchów rzepakowych z Ukrainy. Dopuszczony jest wyłącznie tranzyt tych produktów przez terytorium kraju. Zakaz nie ma daty końcowej, pozostanie w mocy do czasu ustabilizowania sytuacji rynkowej i potwierdzenia braku zagrożeń dla opłacalności krajowej produkcji.
Minister rolnictwa w piśmie z 11 kwietnia 2026 r. zaznaczył jednocześnie, że w 2025 r. nastąpiło odejście od pełnej liberalizacji ceł na ukraińskie produkty, która obowiązywała od 2022 r. Dla towarów wrażliwych przywrócono kontyngenty taryfowe, w imporcie owoców i warzyw ponownie uruchomiono mechanizm cen wejścia. Efektem tych zmian był wyraźny spadek unijnego importu z Ukrainy, szczególnie w zakresie cukru i zbóż.
Polski zakaz importu z Ukrainy jest przy tym kwestionowany przez samą Ukrainę oraz Komisję Europejską, co minister wprost odnotował w odpowiedzi dla KRIR.
Mercosur i pestycydy, co Polska robi w Brukseli
MRiRW zgłosiło sprzeciw wobec umowy UE-Mercosur, wskazując na ryzyko napływu żywności produkowanej według standardów niższych niż unijne. Ministerstwo podtrzymuje stanowisko, że wszystkie towary wprowadzane na rynek UE powinny podlegać jednakowym wymogom produkcyjnym, niezależnie od kraju pochodzenia.
W odniesieniu do samej umowy z Mercosurem ministerstwo ostudza część obaw formułowanych przez KRIR. Kontyngenty na import mięsa drobiowego i wołowego z krajów Mercosuru będą początkowo ograniczone, a docelowe wielkości zostaną osiągnięte dopiero po 6 latach. W przypadku cukru liberalizacja ceł na brazylijski cukier trzcinowy do rafinacji realizowana jest w ramach już istniejącego kontyngentu WTO, do tego dochodzi jedynie dodatkowy kontyngent 10 tys. ton dla Paragwaju. Potencjalny negatywny wpływ na polski sektor mięsny resort ocenia głównie jako pośredni: przez ewentualne wypieranie polskich produktów z rynków Europy Zachodniej przez towar z Mercosuru.
Równolegle trwają prace nad rozporządzeniem Ministra Zdrowia dotyczącym czasowego zawieszenia importu i obrotu żywnością spoza UE zawierającą pozostałości środków ochrony roślin zakazanych w Unii. Projekt zarejestrowano pod numerem MZ 1877. Polska wystąpiła też do Komisji Europejskiej o zastosowanie środków nadzwyczajnych na podstawie art. 53 rozporządzenia 178/2002 oraz o obniżenie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości (NDP) dla substancji niedopuszczonych w UE.
Fundusz unijny 6,3 mld EUR
W dyskusjach nad Wieloletnimi Ramami Finansowymi na lata 2028–2034 Komisja Europejska zapowiedziała utworzenie funduszu Unity Safety Net o wartości 6,3 mld EUR. Pieniądze miałyby trafiać na działania interwencyjne przy zakłóceniach rynkowych, na przykład jako skutek umów handlowych, wzrostu kosztów produkcji lub nagłej zmiany popytu.
Polska zgłasza na forum UE postulat wydzielenia osobnego funduszu dedykowanego rekompensatom dla rolników za straty wynikające z wejścia w życie umowy z Mercosurem i innych umów handlowych, na razie bez informacji o tym, czy postulat ten znalazł poparcie innych państw członkowskich.
